You are here:EDYCJA 2009

podreczJan Strelau, Dariusz Doliński (red.)

Gdańskie Wydawnictwo
Psychologiczne

Gdańsk 2008

 

Coraz trudniej pisać dziś podręczniki. Coraz mniejsze są szanse, że w jednej, nawet kilkutomowej książce uda się pomieścić dorobek jakiejś dyscypliny naukowej. Nawet jeśli ta dyscyplina jest młoda, bo liczy niewiele ponad 100 lat, jak psychologia. Ta młodość psychologii sprawia, że rozwija się ona niezwykle dynamicznie. Dlatego warto docenić, że zaledwie osiem lat po wcześniejszej Psychologii pod redakcją Jana Strelaua opracowano zupełnie nowy podręcznik.

osobNina Ogińska-Bulik, Zygfryd Juczyński

Wydawnictwo Difin

Warszawa 2008

Zkońcem lat 70. psychologia w sposób systematyczny zajęła się naszym zdrowiem – i to zarówno od strony teoretycznej, formułując teorie i modele zdrowia, jak i praktycznie, badając jego różnorakie uwarunkowania. Powstał nowy dział psychologii stosowanej: psychologia zdrowia. Książka Osobowość, stres a zdrowie to wyczerpujący przegląd dotychczasowych dokonań w tej dziedzinie, do których to dokonań autorzy tomu w znacznym stopniu się przyczynili. Jest to znakomita, przejrzysta synteza ustaleń dotyczących związków zdrowia i choroby ze stresem – ukazuje złożoność tych relacji, modyfikowanych przez właściwości osoby i sposób, w jaki radzi sobie ona ze stresem.

samoAgnieszka Niedźwieńska (red.)

Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Kraków 2008

Monografia pod redakcją Agnieszki Niedźwieńskiej dotyka jednego z najistotniejszych, a zarazem najtrudniejszych zagadnień psychologii – samoregulacji, czyli procesów, które umożliwiają człowiekowi kierowanie własną aktywnością, zarówno procesami poznawczymi, jak i zachowaniem.

poznawczoEwa Pragłowska, Agnieszka Popiel
Wyd. Paradygmat Fundacja Altkom
Akademia
Warszawa 2008

Książka Agnieszki Popiel i Ewy Pragłowskiej to pierwszy w Polsce podręcznik dotyczący terapii poznawczo-behawioralnej, w którym nurt ten został przedstawiony w sposób nie tylko niezwykle kompetentny i kompletny, ale jednocześnie przystępny. Autorki piszą o terapii poznawczo-behawioralnej, opierając się zarówno na swoim bogatym doświadczeniu w pracy terapeuty, jak i na najnowszej literaturze tematu.

W książce nie zabrakło również bardzo przydatnych, praktycznych części, jak angielsko-polski słowniczek terminów czy literatura polecana do dalszego kształcenia terapeutom, a także biblioterapia, czyli przykłady lektur do pracy osobistej dla pacjentów. Książka przydatna studentom psychologii, psychiatrii, a także pedagogiki specjalnej, również szerszemu gronu odbiorców zainteresowanych problematyką terapii poznawczo-behawioralnej.

o-roznych-maleDorota Rutkowska, Anna Szuster (red.)
Wydawnictwo Scholar
Warszawa 2008

Problematyka altruizmu była wielokrotnie poruszana w literaturze polskojęzycznej, a koncepcje dwóch typów altruizmu Karyłowskiego czy regulacyjna teoria osobowości Reykowskiego uczyniły altruizm jednym z centralnych obszarów zainteresowań psychologów społecznych w Polsce. Jednak książka O różnych obliczach altruizmu stanowi nie tylko podsumowanie dotychczasowych polskich prac z tego obszaru, lecz raczej skonfrontowanie klasycznych modeli altruizmu ze współczesną wiedzą z zakresu psychologii społecznej, a nawet ewolucyjnej, genetyki czy socjologii.

To połączenie czyni książkę O różnych obliczach altruizmu bardzo nowatorską pozycją nie tylko w skali polskiej, lecz wręcz międzynarodowej. Wydaje się pewne, że wiele z zaprezentowanych w rozdziałach prac stanie się podstawą dalszych publikacji anglojęzycznych. Książka zainteresuje nie tylko psychologa-naukowca, lecz również każdego człowieka, który zadaje sobie na co dzień pytanie: co motywuje nas do pomagania i angażowania się dla innych?
psychpamMaria Jagodzińska
Wydawnictwo Helion
Gliwice 2008

Ten podręcznik akademicki to prawdziwa encyklopedia wiedzy na temat pamięci. W uzasadnieniu zwrócono m.in. uwagę na to, iż „pomimo tego, że zagadnienie pamięci jest jednym z podstawowych pojęć w psychologii i omówienie podstaw teoretycznych jest częścią każdego podręcznika, to do tej pory brak było kompletnego opracowania tego tematu.

Istnieją co prawda liczne (również ciekawe) publikacje poświęcone specyficznym zagadnieniom pamięci (np. pamięci autobiograficznej – Tomasza Maruszewskiego, rozwojowi pamięci – również Marii Jagodzińskiej czy zniekształceniom pamięciowym – Agnieszki Niedźwieńskiej) jednak nie było podręcznika, który dokonywałby prezentacji podstawowych i bardziej zaawansowanych teorii, procesów i badań. Forma wydawnictwa nie ustępuje najlepszym standardom podręczników zagranicznych”.
inteligMagdalena Śmieja, Jarosław Orzechowski
Fakty, mity, kontrowersje
Wydawnictwo Naukowe PWN
Warszawa 2008

Autorzy zaprosili do dyskusji nad inteligencją emocjonalną wybitnych polskich i zagranicznych uczonych, przedstawili podstawowe fakty oraz pokazali problemy badawcze będące w kręgu zainteresowań jej zwolenników. W uzasadnieniu napisano: „Inteligencja emocjonalna, od czasu głośnej publikacji Daniela Golemana, jest pewnego rodzaju pojęciem ‘wytrychem’, którego często w psychologii (i nie tylko) używa się do wyjaśniania zjawisk z pogranicza różnic indywidualnych i funkcjonowania społecznego.

Ta publikacja nie tylko ma wartość ‘rozprawy’ z mitem, ale również podejmuje się zadania usystematyzowania wiedzy i poglądów dotyczących tego nieco rozmytego pojęcia. Tym samym czyni go bardziej naukowym i dającym się przełożyć na pojęcie możliwe do rzetelnego pomiaru i diagnozy”.

jan_strelau_2009malProfesorowie Jan Strelau oraz Dariusz Doliński zostali laureatami Nagrody im. Teofrasta za najlepszą książkę psychologiczną roku, przyznanej po raz pierwszy przez „Charaktery”. Wyróżnienie specjalne otrzymała profesor Maria Jagodzińska.

Uroczystą galę z tej okazji „Charaktery” zorganizowały na początku listopada w kolebce polskiej nauki – Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. – Nagroda Teofrasta nie ma charakteru konkursowego. Jest raczej wyrazem wdzięczności całego grona czytelników „Charakterów” za trud, wysiłek i hojność w dzieleniu się talentem i wiedzą.

Pomysł na tę nagrodę wziął się z poczucia, że polska książka psychologiczna, poza wąskim kręgiem odbiorców, w zasadzie nie istnieje. W księgarniach znaleźć można przede wszystkim tłumaczenia, a naszym zadaniem, zadaniem tej nagrody, jest wyłonienie z zalewu tłumaczeń wartościowych publikacji polskich autorów – mówił podczas uroczystości Bogdan Białek, redaktor naczelny „Charakterów”. – Chcemy, aby zawsze ważnym momentem tej uroczystości było wygłoszenie słowa mądrego – dodał, po czym wywołał z sali profesora Tadeusza Gadacza, wybitnego filozofa i religioznawcę, który wygłosił krótki wykład pt. „Siedem przesądów na temat wolności”.

dariusz_dolinski_2009malePo wykładzie przyszedł czas na prezentację nominowanych do nagrody książek. Dorota Krzemionka i Przemysław Bąbel, redaktorzy naukowi „Charakterów”, przypominali uzasadnienia, dlaczego te a nie inne książki znalazły się w tegorocznym finale Nagrody im. Teofrasta.
– W tym roku dominowały prace przeglądowe, podręczniki, które na długie lata wyznaczą kształt nauki – mówił Bogdan Białek. – Wybór nie był łatwy. Dyskusje trwały długo i w ich wyniku postanowiliśmy nagrodzić dwie książki. Zacznijmy od wyróżnienia specjalnego. Trafi ono w ręce pani profesor Marii Jagodzińskiej za książkę Psychologia pamięci, wydaną przez wydawnictwo Helion.

Profesor Wiesław Łukaszewski wygłosił krótką laudację: – Pamięci nie da się przecenić, bowiem jest fundamentem, na którym rośnie wszystko. Pani profesor, gratuluję! Myślę, że każdy z nas choć raz w życiu chciałby taki podręcznik napisać.

maria_jagodzinska_2009Profesor Maria Jagodzińska nie kryła radości: – Jest mi niezmiernie miło, że moja książka została dostrzeżona. Moim pragnieniem jest, aby po prostu dobrze służyła wszystkim tym, którzy po nią sięgną. Mam nadzieję, że to wyróżnienie przyczyni się do popularyzacji dyscypliny, która wciąż jest mało znana.
Wreszcie przyszedł czas na ogłoszenie, kto w tym roku otrzymał nagrodę główną. – Nagroda imienia Teofrasta za rok 2008 trafi w ręce dwóch autorów – mówił Bogdan Białek. – Otrzymają ją profesor Jan Strelau i profesor Dariusz Doliński za podręcznik akademicki Psychologia, wydany przez Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

O laudację redaktor naczelny „Charakterów” poprosił dra hab. Adama Niemczyńskiego, przewodniczącego Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego. – Ten podręcznik to międzypokoleniowy przekaz wiedzy i wartości. Przy jego tworzeniu wykonano gigantyczną pracę, ale efekt wart był takiego wysiłku. Dostaliśmy podręcznik, jakiego w kraju do tej pory nie było, dający młodym to, co najlepsze: przekaz sprawdzonej naukowo przez znakomitych badaczy wiedzy – zaznaczył prof. Niemczyński.

Laureaci byli bardzo wzruszeni. – Jako badacze empiryści zdajemy sobie sprawę z tego, że psychologii nie można w pełni zrozumieć, jeśli nie zastanowimy się nad tym, kim jest człowiek, czym jest świat i kim jest człowiek w tym świecie. Ta nagroda jest nagrodą dla 38 psychologów, którzy swoją wiedzę o człowieku, świecie i człowieku w świecie w tym podręczniku przekazali – mówił profesor Strelau.
– Traktuję tę nagrodę jako nagrodę za współpracę. Współpracę między autorami podręcznika, polegającą na tym, aby był spójny i jednorodny – dodał profesor Dariusz Doliński, dziękując nie tylko autorom, ale również tym, którzy już ten podręcznik czytali i tym, którzy będą go czytali.

Teofrast, patron nagrody – grecki uczony i filozof, uznawany za ojca botaniki – jest także autorem jednej z pierwszych (jeśli nie pierwszej) książki z dziedziny psychologii. 2200 lat temu w dziele pt. Charaktery zaprezentował on 30 portretów literackich przedstawiających typowe wady ludzkie. Redakcja „Charakterów” uznała zatem, że lepszego patrona nie znajdzie. Nie przypuszczaliśmy nawet, że największą radość wyborem patrona sprawimy pierwszemu laureatowi tej nagrody. – Dla mnie ta nagroda jest szczególna, bowiem Teofrast interesuje mnie od wielu lat. Mam na półce wszystkie dzieła tego wybitnego filozofa. Traktuję go jako prekursora w badaniu różnic indywidualnych, którymi od lat sam się zajmuję – przyznał profesor Strelau.

Dopełnieniem gali był znakomity występ profesora dra hab. Aleksego Awdiejewa, felietonisty „Charakterów”, najlepszego barda wśród profesorów i najlepszego profesora wśród bardów, który – jak sam przyznał – na gali Nagrody im. Teofrasta po raz pierwszy znalazł się w Collegium Novum bez togi i nie musiał mówić po łacinie. Po części oficjalnej przyszedł czas na rozmowy w kuluarach, które nie milkły długo...

Nagrodą Teofrasta redakcja „Charakterów” postanowiła wyróżniać książki naukowe i popularnonaukowe poświęcone psychologii (podręczniki, monografie) polskich autorów, wydane w roku poprzedzającym jej przyznanie. Konkurs rozpisany jest na dwa etapy. W pierwszym etapie organizator powołuje Konsylium Doktorów, złożone z reprezentantów środowiska naukowego. Jego członkowie na podstawie swego rozeznania i sugerowanych kryteriów rekomendują wybraną przez siebie jedną książkę. W drugim etapie konkursu Kapituła Redakcyjna wyłania laureata spośród nominowanych przez Konsylium książek. W tym roku Konsylium Doktorów tworzyli: Aneta Brzezicka, Wojciech Dragan, Michał Olszanowski, Michał Bilewicz i Grzegorz Pochwatko. 


 


Gigantyczna dobra robota

O Psychologii. Podręczniku akademickim

Grono 38 autorów wraz z redaktorami naukowymi wykonało gigantyczną pracę, dając studentom podręcznik, jakiego w Polsce nie było. Także w skali światowej trudno byłoby o porównywalne osiągnięcie, nawet tam, gdzie psychologowie tworzą główny nurt rozwoju wiedzy w naszej dyscyplinie.

To właśnie należy najpierw podkreślić: wprowadzenie studentów do głównego nurtu wiedzy psychologicznej, czyli danie młodym tego, co najlepsze przez doświadczonych badaczy i uczonych. Przekaz sprawdzonej naukowo wiedzy powiązany został w naturalny sposób z pokazaniem jej naukowych podstaw i metodologii badań empirycznych, a także związków z problematyką filozoficzną i humanistyczną oraz powiązań interdyscyplinarnych z naukami społecznymi. (...)
Nie tylko przekaz wiedzy wchodzi tu w grę, ale też dbałość autorów podręcznika o naukową klarowność.

Bez tego zaangażowania trudno o efekt wychowawczy w postaci przywiązania studentów do naukowego ideału i ich antyirracjonalnego nastawienia, dającego szanse oparcia się pokusom łatwych rozwiązań poprzez konsekwentne oczekiwanie intersubiektywnie kontrolowanych twierdzeń, wnioskowania, danych i procedur badania. Nie da się przecenić tego waloru podręcznika w bezpośredniej pracy dydaktycznej.

Osobny rozdział poświęcony etyce psychologa w jego działalności praktycznej, edukacyjnej i badawczej zasługuje na szczególną uwagę i wyróżnienie, niezależnie od tego, że przecież wspomniany co dopiero efekt wychowawczy rygorów naukowego poznania buduje u podstaw etykę zawodu psychologa w każdym rodzaju roli, w jakiej występujemy: jako praktycy, nauczyciele i badacze.

Mimo tej wspólnej podstawy, zaangażowanie w tych trzech wymienionych kierunkach przynosi swoiste problemy etyczne i potrzebę adekwatnych rozwiązań. Wykształcenie orientacji w naturze tego wymiaru działalności psychologa, umiejętności podejścia do tych problemów oraz wrażliwości i rozumnego zaangażowania w praktyce naszej dyscypliny – to są współcześnie osiowe zupełnie dążenia psychologów, wiązane bardzo często z kwestią tożsamości psychologa jako profesjonalisty. Podręcznik daje studentom znakomitą szansę znalezienia się w kręgu tych gorących kwestii. (...)

fragment laudacji dr ADAMA NIEMCZYŃSKIEGOI



kompetencja i imponująca wiedza

O Psychologii pamięci. Badaniach, teoriach, zastosowaniach

Maria Jagodzińska, związana od lat z Uniwersytetem Warszawskim, na którym zdobywała kolejne stopnie naukowe i wreszcie tytuł naukowy, znakomicie kontynuuje tradycje badań i studiów nad pamięcią prowadzonych przez Ziemowita Włodarskiego. Autorka wielu znanych prac, m.in.: Obraz w procesach poznania i uczenia się. Specyfika informacyjna, operacyjna i mnemiczna, Psychologia pamięci, Rozwój pamięci w dzieciństwie.

Wydany w roku 2008 przez Wydawnictwo Helion podręcznik Marii Jagodzińskiej Psychologia pamięci. Badania, teorie, zastosowania, to znakomity przykład połączenia kompetencji naukowej i dydaktycznej. To spełnienie – w najlepszym tego słowa znaczeniu – postulatu łączenia badań naukowych i dydaktyki. To praca zawierająca imponującą wiedzę, setki wyników badań, wiele odniesień teoretycznych, a zarazem napisana w sposób zrozumiały, komunikatywny.

Praca zachęcająca z jednej strony do krytycyzmu, z drugiej do kontynuowania poszukiwań wiedzy na temat pamięci. Studenci psychologii, ale także zawodowi psychologowie otrzymali znakomite źródło informacji, a spora część tych informacji to rzeczy nowe i nieraz zaskakujące.Gratuluję profesor Marii Jagodzińskiej tak wspaniałej książki. Każdy z nas chciałby choć raz napisać taki podręcznik.

fragment laudacji prof. WIESŁAWA ŁUKASZEWSKIEGO

pdyslekcjiGrażyna Krasowicz-Kupis
Psychologia dysleksji
Wydawnictwo Naukowe PWN
Warszawa 2008

Praca w sposób kompleksowy i rzetelny naukowo prezentuje aktualny stan wiedzy na temat dysleksji rozwojowej. Główną (i kontrowersyjną) tezą autorki jest to, że dysleksja jest nie tylko zaburzeniem uczenia się, ale przede wszystkim zaburzeniem komunikacji. W uzasadnieniu Konsylium napisano: „choć w polskiej literaturze nie brakuje pozycji naukowych i popularnonaukowych poświęconych dysleksji, to książka Grażyny Krasowicz-Kupis jest pierwszą, która w tak pełny i klarowny sposób omawia aktualną wiedzę jednocześnie na temat źródeł, mechanizmów, diagnozy i percepcji społecznej dysleksji.

Autorka nie tylko wyczerpująco przedstawia najważniejsze historyczne i współczesne definicje dysleksji oraz lokuje to pojęcie na tle innych trudności w uczeniu się (na marginesie zawierająca te treści część I książki, ze względu na przystępny język, powinna być rekomendowana wszystkim studentom psychologii), lecz również obszerną część swojej pracy poświęca na omówienie przyczyn tego zaburzenia, w tym najważniejszych biologicznych teorii etiologicznych”.

 

IX Edycja

Nagroda Teofrasta 2013 LOGO male

Organizator

logo_charaktery

Patronat honorowy

Partner

 

swe logo

 
2009-2017 © nagrodateofrasta.eu